Van een onveilige schuur naar een toekomstbestendig bedrijf

In Garrelsweer staan sinds kort een nieuwe schuur en woning in de oorspronkelijke Groningse bouwstijl. De herkenbare vorm van de schuur en de karakteristieke gevels zijn in de nieuwbouw teruggebracht. Het is het resultaat van jaren plannen, overleggen en doorzetten door agrariër Dennis Voshart. De gevolgen van de gaswinning hadden zijn oude boerderij zo aangetast dat renoveren geen toekomstbestendige optie was. “We wilden vooruitkijken. Maar dat was lastig met alle regels en onzekerheid,” zegt Dennis. Mede dankzij financiële steun en advies vanuit het Agroprogramma lukte het toch. Dit programma is onderdeel van de herstelmaatregelen van Nij Begun. Dennis Voshart en Gerrit-Jan Schaap, consulent bij het Agroprogramma, blikken samen terug.

Een familiebedrijf met geschiedenis
Dennis runt samen met zijn ouders en broer een akkerbouw- en loonbedrijf. Ze bewerken ongeveer 100 hectare grond met granen en suikerbieten en doen veel loonwerk voor collega-boeren in de regio. “Het is echt een familiebedrijf. Ik ben met dit werk opgegroeid,” vertelt Dennis.

In 2018 kocht Dennis een boerderij in Garrelsweer. De bedoeling was om de woning op te knappen en er samen met zijn vrouw in te trekken. Maar al snel bleek dat de staat van de gebouwen veel slechter was dan verwacht. De schade door aardbevingen en ouderdom was groot.

Waarom slopen de enige optie was
In de schuur zaten scheuren, asbest en verzakte delen. Een groot stuk was zo onveilig dat het was afgezet. Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) beoordeelde de situatie zelfs als acuut onveilig. “Een muur is omgevallen en een deel van het dak was ingezakt,” zegt Dennis. “We konden de schuur niet meer gebruiken.”

Ook de woning kon niet eenvoudig worden gerenoveerd. “De hele zolder moest worden vervangen, het dak vernieuwd en drie van de vier muren opnieuw worden gemetseld. Ook de isolatie kon beter en de indeling bleef onlogisch.”

De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) adviseerde om te renoveren en te versterken, omdat het om een karakteristiek pand ging. Toch koos Dennis voor sloop en nieuwbouw. “Ik wilde geen geld steken in iets dat onveilig en onbruikbaar was,” vertelt hij. Die keuze leidde tot een lang traject met de gemeente en de welstandscommissie.

De zoektocht naar duidelijkheid

Tijdens een bijeenkomst van Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) hoorde Dennis voor het eerst over het Agroprogramma. Dat bleek precies wat hij nodig had. “Ik had behoefte aan iemand om mee te sparren,” zegt hij. “Iemand die weet wat kan en wie je moet hebben.”

Hij kwam in contact met Gerrit-Jan Schaap, consulent bij het Agroprogramma. Dit programma helpt agrariërs in het aardbevingsgebied. Het Agroprogramma valt onder de herstelmaatregelen van Nij Begun en is een samenwerking tussen de agrarische sector, de aardbevingsgemeenten, de provincie Groningen en de Rijksoverheid. Gerrit-Jan zag meteen dat Dennis zijn traject goed had voorbereid. “Dennis heeft het heel zorgvuldig aangepakt,” vertelt hij. “Eerst uitzoeken wat er gebouwd mag worden, dan een plan maken, de kosten inzichtelijk maken en daarna kijken naar de financiering. Vanuit het Agroprogramma staan wij naast de ondernemer. We denken mee, we sparren met elkaar en we helpen om de juiste mensen in beweging te krijgen.”

Samen brachten ze alle opties in kaart. Met een architect werkte Dennis verder aan een nieuw ontwerp. De nieuwbouw moest veilig en functioneel zijn, maar met de herkenbare stijl van een Groninger schuur, onder andere door de vorm en de gevels.

De Maatwerkregeling

De Maatwerkregeling van het Agroprogramma helpt agrariërs in het aardbevingsgebied bij grote investeringen die nodig zijn om hun bedrijf weer goed te laten draaien. Voor Dennis ging het vooral om het bedrijfsmatige deel van het erf: de sloop van de oude schuur, de nieuwbouw en het terugbrengen van karakteristieke elementen.

“Het ging om veel geld,” zegt Dennis. “Door de karakteristieke stijl werd het niet goedkoper. Het was heel waardevol dat het Agroprogramma dat laatste stuk kon meefinancieren.”

Gerrit-Jan benadrukt dat het plan haalbaar moest zijn: “Voor ons als subsidieverstrekker was het belangrijk dat het totale plan, dus inclusief de woning, wel gefinancierd zou worden. Het heeft geen zin om als overheid iets te subsidiëren en dat dan de eigenaar geen woning voor zichzelf heeft.”

Bouwenaan de toekomst
De financiering van het project kwam uit vier bronnen. Ten eerste uit eigen middelen en financiering bij de bank. De NCG droeg bij vanuit de versterking en het Agroprogramma nam het laatste deel voor zijn rekening, speciaal voor de bedrijfsmatige onderdelen zoals een deel van de sloop en nieuwbouw van de schuur en de karakteristieke elementen.

Medio 2025 stond er een nieuwe boerderij en in november werd de schuur en de woning opgeleverd. “Nu staat er echt iets,” zegt Dennis trots. “We kunnen eindelijk machines hier neerzetten, de schuur is goed toegankelijk en de karakteristieke gevel is mooi zichtbaar. We wonen hier nu net een paar dagen en het voelt heel goed.” Ook Gerrit-Jan is blij met het resultaat. “Dit is een mooi voorbeeld van hoe je bedrijfsvoering, regels en landschap kunt combineren. Het bedrijf kan nu weer vooruit en dat is waar we het voor doen.”

Een nieuw begin in Garrelsweer

Het traject rond sloop en nieuwbouw was voor Dennis en zijn vrouw zwaar. Omdat de oude woning onveilig was en er geen gebruik kon worden gemaakt van tijdelijke woningen uit het versterkingstraject, hebben ze twee jaar in een woonunit naast de boerderij gewoond. “We wisten niet hoelang dat ging duren,” vertelt Dennis. “Het was geen ideale situatie, maar we namen het voor lief.”

Naast de woonomstandigheden waren er ook andere momenten die veel impact hadden. Zo ontstond er protest vanuit een erfgoedvereniging buiten Garrelsweer, die niet wilde dat de oude boerderij zou verdwijnen. “Dat was pijnlijk,” zegt hij. “Ik begrijp dat erfgoed belangrijk is, maar het zou fijn zijn als er ook werd gekeken naar de impact op de eigenaar en als er werd nagedacht over oplossingen.”

Met de nieuwbouw heeft het bedrijf van de familie Voshart een stevige basis voor de toekomst. Een functionele schuur, een veilige woning en een erf dat past in het Groninger landschap.

“Het was een enorme investering, in tijd en energie”, zegt Dennis. “Maar het is gelukt. Nu hebben we weer tijd, rust en we zijn klaar voor de toekomst.”